Groeiboeken

In Groeiboeken deel ik boeken die me raken, aan het denken zetten of iets in beweging brengen. Geen uitgebreide recensies, maar korte artikelen over waarom een boek de moeite waard is en wat het met mij deed.

Een verzameling leesvoer om verder van te leren en te groeien. Heb jij een boek gelezen dat hier ook bij zou moeten staan? Laat het me weten, dan ga ik het lezen.

Titels:

• Helpen bij verlies en verdriet
• De fontein
• Focus
• Liefde in Wonderland
• De kracht van het Nu
• De emotie encyclopedie

 

Waarom dit boek?

Vroeg of laat krijgen we allemaal te maken met verlies en rouw, bij onszelf of bij mensen om ons heen. Daarom zou ik iedereen gunnen om dit boek gelezen te hebben. De ondertitel “Een gids voor het gezin en de hulpverlener” suggereert dat het vooral bedoeld is voor de mensen rondom de rouwende, en hoewel er zeker veel waardevolle informatie en advies voor deze lezers instaat, biedt het boek ook veel erkenning en herkenning voor wie zelf een groot verlies heeft meegemaakt. Het helpt je oriënteren in een periode die vaak verwarrend, intens en ontregelend is.

Wat vond ik interessant?

Manu Keirse geeft een rijk en genuanceerd beeld van verlies en verdriet door het te laten zien vanuit verschillende perspectieven en ervaringen. Je leest hoe het is om een ouder te verliezen, een broer of zus, een kind, een kleinkind, of een zo gewenst maar nooit geboren kind. Hij laat zien hoe groot het verlies kan zijn van een asielzoeker, iemand die onverwachts ontslagen wordt of een adoptiekind dat de biologische ouders nooit kan leren kennen. En hoe doe je dat dan: rouwen? Wat kun je allemaal tegenkomen als jij, of iemand in jouw omgeving, wordt geconfronteerd met een ernstig verlies? Welke woorden zijn helpend, en welke niet? Wat kun je doen om er voor iemand te zijn? Dit boek staat vol praktische tips en inzichten die daadwerkelijk steun kunnen geven.

Wat neem ik mee?

De taal die je kiest doet ertoe. Zo gebruikt Keirse het prachtige woord “rouwarbeid” voor wat je doormaakt wanneer je met verlies te maken krijgt. Dat laat gelijk voelen hoe zwaar het kan zijn. Het woord “rouwverwerking” kan ten onrechte het idee geven dat het gemis uiteindelijk “verwerkt” kan zijn en dat het dan geen pijn meer zal doen. En we hoeven onze geliefden niet te “leren loslaten” maar mogen “leren anders vast te houden”.

 

Waarom dit boek?

De fontein is een toegankelijk en verdiepend boek waarin Els van Steijn met de metafoor van een fontein heel inzichtelijk maakt hoe familiesystemen werken en wat jouw plek daarin betekent. Bovenin staan je ouders, daaronder jij en je eventuele broers en zussen, en weer daaronder je kinderen. Wanneer je op jouw eigen plek staat, kan het water, symbool voor levenskracht, vrij stromen. Het boek laat zien hoe patronen ontstaan en waarom bepaalde dynamieken zich blijven herhalen. Tegelijk maakt het duidelijk dat echte beweging begint bij het innemen van je eigen plek.

Wat vond ik interessant?

Ik heb geboeid zitten lezen over ‘de dynamiek van schuld en onschuld’, omdat het zo logisch en voor iedereen herkenbaar is en vaak onbewust grote invloed heeft. Soms neem je verantwoordelijkheid op je die niet van jou is, zodat je je niet schuldig hoeft te voelen. Op je eigen plek in de fontein gaan staan betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor wat van jou is en bij de ander laat van de ander is. Zodra jij stopt met dragen wat niet van jou is, en ‘schuld’ kunt aanvaarden wanneer dit nodig is, verandert er iets in het systeem.

Ook het stuk over ‘ja zeggen tegen wat er is’ vond ik mooi. Dat betekent niet dat je alles goedkeurt of prettig vindt, maar dat je erkent dát het er is. Je kunt natuurlijk wel nee zeggen om een grens aan te geven, maar realiseer je dan ook dat je daarmee automatisch ja tegen de consequenties van die keuze. Dat besef maakt je keuzes bewuster en helpt je leven vanuit dankbaarheid voor alles wat je mag ontvangen.

Wat neem ik mee?

Er valt veel te leren en te ontdekken als je met een systemische blik naar jezelf en je omgeving gaat kijken. De fontein geeft mooie inzichten en maakt nieuwsgierig naar meer. Tegelijkertijd kan systemisch werken best complex zijn. Juist omdat het zo diep ingrijpt in onderliggende patronen is het belangrijk dat je goede begeleiding hebt als je hiermee verder wilt. Iemand die hier goed in is opgeleid en je kan helpen te onderzoeken en te duiden zodat de inzichten zorgvuldig kunnen landen in je dagelijks leven.

 

Waarom dit boek?

We worden de hele dag overspoeld met informatie en prikkels. Dat kan behoorlijk wat stress en afleiding geven. In Focus legt Mark Tigchelaar helder uit hoe ons brein met die prikkels omgaat en hoe je dat inzicht kunt gebruiken om slimmer te werken. Door eenvoudige, praktische gewoonten aan te leren creëer je meer concentratie en mentale rust, waardoor je productiever wordt en minder stress ervaart. Het boek behandelt vier veelvoorkomende concentratielekken die voor vrijwel iedereen herkenbaar zijn.

Wat vond ik interessant?

Het boek leest lekker weg: toegankelijk, praktisch en goed onderbouwd. Tigchelaar laat duidelijk zien waarom zijn adviezen echt werken. Door de opbouw rondom de vier concentratielekken is het verhaal heel overzichtelijk. Je kunt je met dit boek lachend verwonderen over hoe we soms precies doen wat we niet zouden moeten doen. Maar als je het gelezen hebt, heb je de inzichten die je nodig hebt om het voortaan anders te doen en meer rust te ervaren terwijl je productiever werkt.

Wat neem ik mee?

Heel simpel: alle tips en trucs. Ik ga ze hier niet verklappen, lees het boek vooral zelf. Veel ervan gebruik ik al jaren en ze zijn het absoluut waard. De tijd die je in het lezen steekt, win je daarna moeiteloos terug door de tijd die je bespaart met de adviezen. Je hoeft je niet eens op alle vier de concentratielekken te richten; als je met één begint, zul je al verschil merken, daar ben ik van overtuigd.

 

Waarom dit boek?

Liefde in Wonderland is een waardevolle gids om de dynamiek van overdracht en tegenoverdracht beter te leren begrijpen. Deze processen spelen vaak onbewust mee in het contact met cliënten en kunnen het begeleidingsproces zowel versterken als blokkeren. Dit boek laat helder zien hoe deze mechanismen ontstaan, hoe projecties werken en waarom het zo belangrijk is om ze tijdig te herkennen. Het helpt je om professioneler, bewuster en met meer zuiverheid in je vak te staan, essentieel voor iedereen die anderen begeleidt in hun groei.

Wat vond ik interessant?

Dit boek geeft je heel veel inzicht in processen die vaak onbewust plaatsvinden en tegelijkertijd zoveel invloed kunnen hebben. Maar wat me het meest is bijgebleven is de diepere boodschap van de auteur: de manier waarop een helper met zijn eigen pijn omgaat, beïnvloedt direct hoe hij zijn vak uitoefent en hoe hij zijn cliënten benadert. Daarom is het essentieel dat een helper blijft werken aan het erkennen en doorvoelen van zijn eigen pijn en het opsporen van patronen en blinde vlekken.

Als coach moet je bereid zijn om samen met de coachee naar diens pijnpunt te gaan. Dat kan alleen als je niet bang bent om daarbij je eigen pijn tegen te komen. Zelfzorg is hierin onmisbaar; pas wanneer je goed voor jezelf zorgt, kun je er echt zijn voor een ander.

Wat neem ik mee?

Dit boek heeft me nóg meer gemotiveerd om te blijven leren. Niet alleen door kennis en vaardigheden op te doen, maar ook door steeds weer bewust stil te staan bij mijn eigen reacties en patronen. Door altijd volledig aanwezig te willen zijn in mijn coachgesprekken en te werken met alles wat zich aandient, zowel bij de ander als bij mezelf. Intervisie en supervisie zie ik daarbij als een essentieel onderdeel. Het mooie van het coachvak is dat je nooit bent uitgeleerd.

 

Waarom dit boek?

De kracht van het Nu is niet voor niets een echte klassieker. Eckhardt Tolle laat zien hoe je meer rust, ruimte en een diepere verbinding kunt ervaren met jezelf, anderen en de wereld om je heen. Door je aandacht te richten op het hier-en-nu, je ademhaling, je lichaam, je directe ervaring, wordt het makkelijker om je gedachten en emoties te observeren in plaats van je ermee te identificeren. Stress en angst ontstaan vaak wanneer je wordt meegezogen in gedachten over de toekomst, terwijl spijt en bitterheid voortkomen uit het vasthouden aan het verleden. Maar dit zijn slechts verhalen van de mind; alleen het Nu is werkelijk. Innerlijke vrijheid ervaar je niet door iets in de toekomst te bereiken maar door volledig aanwezig te zijn in dit moment.

Wat vond ik interessant?

Je kunt dit boek volgens mij meerdere keren lezen, waarbij er steeds weer iets anders voor je naar voren komt. Wanneer je begint met je aandacht richten op het Nu merk je meteen hoe snel je alweer afdwaalt. Bewustwording heeft oefening nodig. Toch kun je al snel, al is het maar een paar seconden, ervaren wat Tolle bedoelt met bewust worden van het ego en voelen wat er gebeurt als je volledig aanwezig kunt zijn.
Tolle legt ook uit dat je prima doelen kunt nastreven in de toekomst, maar niet omdat je ze nodig hebt om gelukkig te worden. Een doel geeft richting, maar door te focussen op wat je daarvoor Nu doet, kun je het doen met een blije, speelse energie, zonder je zorgen te maken over de uitkomst. Die volgt vanzelf. En daarmee ben je al geslaagd.

Wat neem ik mee?

Je aandacht richten op het Nu is een krachtige tool die je altijd weer in kunt zetten. Om in een coachtraject focus te hebben is een duidelijke doelstelling formuleren belangrijk. Maar het kan de aandacht ook snel naar de toekomst trekken. Écht goede coaching vraagt daarom om beide: een heldere richting én die blije, speelse energie die ontstaat als je je richt op wat je Nu doet om dat doel te bereiken. Vanuit die houding kun je met plezier leren en jezelf verder ontwikkelen

 

Waarom dit boek?

Met maar liefst 350 beschrijvingen van emoties laat dit boek zien hoeveel rijker en genuanceerder ons gevoelsleven is dan we ons vaak realiseren. Die emoties bevatten veel informatie over waar we in ons leven tegenaan lopen of wat er in onszelf speelt. Hoe preciezer we een emotie kunnen benoemen, hoe beter we haar kunnen begrijpen. Dit boek helpt je om heel precies het juiste woord te vinden voor wat je voelt, legt uit welke boodschap erbij hoort en geeft handvatten om ermee verder te gaan.

Wat vond ik interessant?

Ik vind het allereerst fascinerend om te zien hoe breed het palet aan emoties is dat we in het dagelijks leven kunnen ervaren. De 350 die beschreven staan in dit boek zijn stuk voor stuk emoties die we allemaal (her)kennen maar niet altijd even goed begrijpen. Daarnaast zijn de beschrijvingen prachtig om te lezen en zijn de boodschappen en adviezen telkens weer raak. Wat ik ook heel prettig vind, is dat het boek je uitnodigt om je emoties te omarmen en ze te zien als gidsen die je kunnen helpen de juiste route te vinden.

Wat neem ik mee?

Soms pak ik dit boek erbij omdat ik merk dat ik met een bepaald gevoel rondloop, maar niet precies weet welke emotie het is of wat het me wil vertellen. Dan zoek ik het woord op dat het beste past en lees de bijbehorende boodschap. Andere keren blader ik het boek gewoon wat door en lees ik willekeurig een paar emoties om hun betekenis beter te begrijpen en ze sneller te kunnen herkennen. Wat ik vooral meeneem, is hoe verrijkend het kan zijn om al je emoties te verwelkomen, ze exact te kunnen benoemen en ze de ruimte te geven om je de weg te wijzen.